Choroba Legionistów

Legionelloza – choroba legionistów – gorączka Pontiac

Co to jest choroba legionistów?

Choroba legionistów to jedną z form Legionellozy, która jest ciężkim zapaleniem płuc wywołanym przez bakterie Legionella. Gorączka Pontiac to druga, łagodna forma Legionellozy. Ludzie chorują w wyniku wdychania małych kropelek wody (aerozolu) skażonych Legionellą.

Skąd pochodzi nazwa choroby legionelloza?

Choroba legionistów została nazwana imieniem członków Legionu Amerykańskiego, którzy zachorowali w 1976 roku podczas kongresu w Filadelfii (USA). Bakteria, która spowodowała chorobę, została nazwana Legionella pneumophila. Pierwsze przypadki występowania tej choroby zostały zidentyfikowane w 1947 roku.

Gdzie można napotkać bakterie Legionella?

• bakteria występuje powszechnie w środowiskach wody słodkiej. Naturalnym jej środowiskiem są wody źródlane (w tym wody termalne), rzeki, jeziora i związane z nimi osady;
• jest zdolna do kolonizacji praktycznie wszystkich sztucznych systemów wodnych;
• rozmnaża się tylko w sprzyjających warunkach, do których oprócz temperatury zalicza się obecność osadów biologicznych -biofilmu, stagnacja wody, osady mineralne, jak również specyficzne właściwości fizyko-chemiczne wody.
• stwarza szczególne ryzyko w obiektach przemysłowych, w których występują rozbudowane sieci dystrybucji wody, podwyższona temperatura i możliwość generowania aerozolu wodno-powietrznego;
• kontrola ryzyka namnażania bakterii Legionella obejmuje działania zapobiegawcze i kontrolne. Polega na monitorowaniu biologicznym wody na etapach jej poboru, oczyszczania, przechowywania i dystrybucji.

Bakterie mogą kolonizować sztuczne systemy i instalacje wodne, w tym systemy ciepłej i zimnej wody, wieże chłodnicze, instalacje klimatyzacyjne, baseny, wanny z hydromasażem, fontanny i inne dekoracyjne elementy wodne.

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) określa Legionellę jako bakterię powodującą największe zagrożenie dla zdrowia spośród wszystkich patogenów przenoszonych drogą wodną w UE.

Kto jest zagrożony tą chorobą legionistów?

Choroba legionistów to niestety śmiertelna forma zapalenia płuc. Teoretycznie wszyscy są podatni na infekcje związaną z tą bakterią. Wytypowano czynniki zwiększające możliwość zachorowania, które obejmują:

• wiek powyżej 45 lat
• osoby nadużywające alkoholu
• osoby palące tytoń
• ludzie z ciężkimi schorzeniami oraz z osłabionym układem odpornościowym
• osoby cierpiące na przewlekłą chorobę układu oddechowego lub nerek
• osoby cierpiące na cukrzycę, choroby płuc i serca

W jaki sposób rozprzestrzenia się choroba legionistów?

Legionelloza nie jest chorobą zakaźną i nie może być przenoszona z jednej osoby na drugą. Zwykle ludzie chorują w wyniku wdychania zanieczyszczonego aerozolu (małe kropelki wody) zawierającego bakterie Legionella. Bakterie dostając się do płuc, namnażają się powodując chorobę.

Obecnie każdego roku w Europie hospitalizowanych jest tysiące osób, choć podejrzewa się, że liczba ta jest prawdopodobnie wyższa – ponieważ wiele przypadków nie jest prawidłowo diagnozowanych lub po prostu nie zostały zgłoszone.

Objawy choroby legionistów

Choroba legionistów jest ciężką formą zapalenia płuc. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle od 2 do 10 dni po zakażeniu. Wczesne objawy są podobne do objawów grypy i mogą obejmować:

• gorączkę i dreszcze
• suchy kaszel
• bóle mięśni
• bóle głowy

Leczenie choroby legionistów

Chorobę legionistów leczy się  antybiotykami. Istotne jest by była prawidłowo i wcześnie rozpoznana oraz by zastosowano właściwe antybiotyki. Niestety w wielu przypadkach pozostawia trwały uszczerbek na zdrowiu.

Czy w miejscu, w którym przebywasz istnieje zagrożenie związane z bakteriami Legionella?

Uważa się, że chorobie legionistów można zapobiec poprzez ograniczenie ryzyka namnażania i rozprzestrzeniania się bakterii. Ryzyko związane z Legionellą wzrasta, jeśli system wodny:

• ma temperaturę wody od 20 °C do 50 °C
• tworzy i/lub rozprzestrzenia krople wody, np. aerozol wytwarzany przez wieżę chłodniczą lub prysznic
• magazynuje wodę
• zawiera składniki odżywcze umożliwiające namnażanie i wzrost bakterii – może to być osad rdzy, kamień kotłowy, materia organiczna i biofilm

Jakie są najczęstsze źródła ryzyka?

Najczęstsze źródła Legionelli w sztucznych systemach wodnych obejmują:

• wieże chłodnicze i skraplacze wyparne
• systemy ciepłej i zimnej wody
• baseny i spa

Dyrektywa UE w sprawie wody spożywczej

Dyrektywa  UE 2020/2184  – którą państwa członkowskie musiały transponować do swoich przepisów krajowych do 12 stycznia 2023 r. – stanowi  najważniejszą aktualizację  norm jakości wody na Europie.

Kluczową innowacją nowej dyrektywy jest obowiązkowe wdrożenie podejścia opartego na ryzyku w zakresie bezpieczeństwa wodnego, które obejmuje trzy kluczowe wymagania:

• ocena ryzyka w obszarze zlewni we wszystkich punktach poboru próbek w celu zidentyfikowania potencjalnych źródeł skażenia;
• dostawcy wody muszą  przeprowadzać ocenę ryzyka i wdrażać strategie zarządzania ryzykiem w całym łańcuchu dostaw – od poboru, przez uzdatnianie, po dystrybucję;
• ocena ryzyka w instalacjach wodociągowych , ze szczególnym uwzględnieniem obiektów priorytetowych, takich jak szpitale, placówki służby zdrowia i inne budynki, w których przebywają grupy szczególnie narażone.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące Legionelli

Co to jest choroba legionistów i jakie są jej formy?

Choroba legionistów jest jedną z form Legionelliozy, wywołaną przez bakterie Legionella. Charakteryzuje się ciężkim zapaleniem płuc, natomiast łagodniejsza forma, gorączka Pontiac, występuje jako łagodna reakcja na zakażenie.

Skąd pochodzi nazwa choroby legionistów?

Nazwa pochodzi od członków Legionu Amerykańskiego, którzy zachorowali w 1976 roku podczas kongresu w Filadelfii. Bakteria, powodująca chorobę, została nazwana Legionella pneumophila.

Gdzie można napotkać bakterie Legionella w środowisku?

Bakterie Legionella występują powszechnie w środowiskach wody słodkiej, takich jak źródła, rzeki i jeziora, oraz kolonizują sztuczne systemy wodne, w tym instalacje ciepłej i zimnej wody, wieże chłodnicze oraz baseny.

Kto jest najbardziej narażony na zachorowanie na chorobę legionistów?

Osoby powyżej 45 lat, nadużywające alkoholu, palące papierosy, z osłabionym układem odpornościowym, cierpiące na przewlekłe choroby układu oddechowego lub nerek, cukrzycę, choroby płuc i serca są bardziej narażone na zachorowanie.

W jaki sposób można zarządzać ryzykiem zakażenia Legionella?

Ryzyko można ograniczyć poprzez monitorowanie i kontrolę jakości wody, unikanie tworzenia się biofilmu, odpowiednią temperaturę wody, regularne czyszczenie systemów wodnych oraz ocenę ryzyka w instalacjach wodociągowych, zwłaszcza w obiektach priorytetowych.

Co należy zrobić, aby zarządzać ryzykiem?

Pierwszym krokiem w zarządzaniu ryzykiem związanym z bakteriami Legionella i wynikającą z tego chorobą legionistów jest ocena zagrożeń, jakie systemy wodne stwarzają dla ciebie i ludzi wokół ciebie. Ocenę ryzyka Legionelli najlepiej powierzyć wykwalifikowanemu personelowi.

Chcesz porozmawiać z jednym z naszych specjalistów, zadzwoń do nas pod numer +48 799 099 966

Marek

Zobacz pełny biogram